Inloggen

DOESBURG STAAT STIL BIJ OMGEKOMEN BURGERS EN MILITAIREN IN DE TWEEDE WERELDOORLOG

DOESBURG STAAT STIL BIJ OMGEKOMEN BURGERS EN MILITAIREN IN DE TWEEDE WERELDOORLOG

Tot en met 31 december 2021 wordt in Streekmuseum De Roode Tooren in Doesburg middels een bijzondere tentoonstelling aandacht besteed aan de situatie in Doesburg tijdens de Tweede Wereldoorlog. Aan de hand van een aantal thema’s, waaronder mobilisatie, bezetting, voedselvoorziening, verzet en verraad, joodse inwoners en uiteraard de bevrijding door de Canadezen op 16 april 1945 wordt nader ingegaan op wat de Duitse bezetting voor de stad en zijn inwoners heeft betekend. Het gaat hierbij niet alleen om de grote gebeurtenissen en voorvallen, maar ook om de vraag hoe het de Doesburger verging in zijn dagelijkse leven. Hoe hebben de Doesburgers deze moeilijke periode beleefd en doorstaan. Met name de laatste twee weken voor de bevrijding hebben veel impact gehad op de bevolking en de stad. Vele dagen werden doorgebracht in de kelders van de historische binnenstad. Vele foto’s op de expositie in museum De Roode Tooren tonen de ‘gehavende stad’.

Daarnaast heeft de oorlog ook veel persoonlijk leed gebracht en zijn tientallen Doesburgers door oorlogsgeweld om het leven gekomen. Bij de jaarlijkse dodenherdenking van 4 mei is hier in de afgelopen 76 jaar – veelal op individueel niveau – aandacht aan besteed. Op de vraag van Henk IJbema van Het Huis Doesburg (onderzoeker WO2 Doesburg e.o.) aan Rinus Rabeling voorzitter van het bestuur van Streekmuseum De Roode Tooren: ‘Hoeveel Doesburgers, die ingeschreven staan bij de Burgerlijke Stand, en militairen zijn door oorlogsgeweld omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog?’ Een terechte vraag, er zijn namen bekend, maar het antwoord behoeft voor de volledigheid nader onderzoek, zegt Rinus Rabeling. Zo’n totaal  overzicht is er niet, maar zou een welkome aanvulling zijn op onze expositie. Als je vraagt zegt Henk IJbema, wordt de vragensteller meestal ook de onderzoeker. In het najaar van 2020 is hij op zoek gegaan naar toespraken van de Doesburgse dodenherdenkingen in het verleden. Zijn persoonlijk archief heeft IJbema nauwkeurig onderzocht, waaronder zijn verzameling Doesburgse WO2 dagboeken. Het Gelders Archief,  de Oorlogsgravenstichting en in het bijzonder het Stadsarchief hebben een waardevolle bijdrage geleverd. Na veel geduld heeft de zoektocht een lijst opgeleverd van 67 omgekomen burgers en militairen .

De namenlijst heeft inmiddels een ereplaats op de tentoonstelling in Streekmuseum De Roode Tooren. Op deze wijze, meent IJbema, brengen wij deze omgekomen Doesburgse mannen, vrouwen, kinderen en militairen weer terug in de stad. Bij een ieder hoort een persoonlijk verhaal, dat bekend is bij hun dierbaren. Het bestuur van het Streekmuseum, zegt bij monde van Rabeling,  blij te zijn met dit prachtige historische overzicht, hoe triest de afzonderlijke verhalen ook zijn. Maar de namen van al deze gevallenen worden weer gelezen en genoemd. Zij krijgen de aandacht die zij verdienen. Ook voor hun nabestaanden is dit een vorm van herdenken en waardering, wat zij voor de stad Doesburg in welke vorm dan ook hebben betekent.

De lijst van omgekomenen Doesburgers en militairen, door oorlogsgeweld gedurende de Tweede Wereldoorlog 1940-1945 is onderstaand opgenomen.