Inloggen

1572: DE GEBOORTE VAN NEDERLAND, een zware bevalling voor de Achterhoek

1572: De geboorte van Nederland een zware bevalling voor de Achterhoek

Het jaar 1572 is het begin van de ‘geboorte van Nederland’ én een keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Het was een heftige strijd: oorlog en deels ook burgeroorlog. Elke stad in de Nederlanden speelde hierin zijn eigen rol en heeft zijn eigen herinneringen. Sommigen bleven de landsheer, koning Filips II van Spanje, trouw. Anderen namen deel aan een opstand onder leiding van Willem van Oranje. Uit eigen beweging of noodgedwongen. Nu, 450 jaar later, zijn diverse Nederlandse gemeenten lid van het Samenwerkingsverband 1572. Zowel plaatsen die deelnamen aan de Opstand als plaatsen die dat niet, of paslater, deden. Vanaf 2022 wordt gezamenlijk aan de gebeurtenissen en thema’s uit 1572 breed aandacht besteed.

De inname van Brielle in april 1572 was hetstartsein voor omvangrijkere militaire campagnesin het oosten van de Nederlanden. Onder commando van graaf Willem van den Bergh namen de opstandelingen in mei 1572 veel steden in Gelderland en Overijssel in naam van Oranje. Doesburg was één van deze steden. Het duurde echter nog meer dan een decennium voordat Doesburg definitief aan‘Staatse’ zijde kwam. Bij het naderen van de troepen van don Frederik, zoon van de hertog van Alva, verlieten de soldaten van graafVan den Bergh in 1572 de stad. Een vergeldingsactie zoals die zich kort daarna in Zutphen voordeed, bleef de inwoners van Doesburg bespaard. De stad kon niet van verraad worden beticht omdat de magistraat bij de actie van Van den Bergh de moeite had genomen de hulp in te roepen van de stadhouder en het Hof van Gelre en Zutphen. Na de Pacificatie van Gent (1576) schaarde Doesburg zich opnieuw aan de zijde van de opstandelingen.

Met uitzondering van het jaar 1585 was de stad definitief‘Staats’. Voor Doesburg is 1572 niet zo’n opvallend jaar, behalve dat de stad voor het eerst tijdens de Tachtigjarige Oorlog door opstandelingen is ingenomen, geplunderd en korte tijd bezet. Deze tentoonstelling in ons museum is een van de activiteiten in ons land en te zien tot en met 12 juni.