Inloggen

ISRAHEL VAN MECKENEM (omstreeks 1445 - 10 november 1503)

Israhel van Meckenem (omstreeks 1445 - 10 november 1503)

Israhel van Meckenem, ook bekend als Israhel van Meckenem de Jongere, was een Duitse graficus en goudsmid, mogelijk van Nederlandse afkomst. In de tweede helft van de 15e eeuw heeft Van Meckenem enkele Nederlandse Hanzesteden bezocht waaronder waarschijnlijk Doesburg en Zutphen. Hij was de meest productieve graveur van de vijftiende eeuw en een belangrijke figuur in de vroege geschiedenis van oude meesterprenten. In totaal produceerde hij meer dan 620 gravures, waarvan de meeste kopieën waren van andere prenten; ze vertegenwoordigen ongeveer 20% van de prentenproductie van alle Noord-Europese kunstenaars in de periode van zijn werkzame leven. Zijn carrière duurde lang genoeg om ook prenten van Albrecht Dürer te kopiëren.

Hij was actief van 1465 tot aan zijn dood en bleef werken als goudsmid; er zijn enkele overgebleven stukken en veel gedocumenteerde opdrachten van de Duitse stad Bocholt. Hij heeft waarschijnlijk een opleiding tot graveren genoten bij Meester E.S. (c. 1420-c. 1468) in Zuid-Duitsland. Mogelijk was hij bij hem bij zijn overlijden omstreeks 1467, aangezien hij eenenveertig platen van de meester verwierf en herwerkte. Nog eens tweehonderd 'eigen' prenten van Van Meckenem waren eveneens kopieën van gravures van Meester E.S. Hij kopieerde veel andere prentkunstenaars, maar men denkt dat hij ongeveer 150 van zijn eigen originele composities heeft gegraveerd.

Zijn geboortedatum is slechts een schatting. Recente gissingen variëren van het begin van de jaren 1430 tot 1450. Zijn vader arriveerde in 1457 in het Duitse Bocholt, vlakbij de grens met Nederland, en hoewel zijn geboorteplaats onzeker is, noemde Joachim von Sandrart hem Israel von Mecheln, en Karel van Mander noemde hem Israel van Mentz. Hij was de zoon van Israhel van Meckenem de Oude, eveneens een goudsmid, die zich in Bocholt vestigde. De zeer ongebruikelijke naam ‘Israhel’ suggereert dat de familie misschien van Joodse afkomst was, maar Israhel de Jongere werd begraven in een kerk, en het was destijds voor Joden vaak ook niet mogelijk om als goudsmid te werken.

Zijn vroegst gedateerde prent stamt uit 1465, en geeft aan dat hij het maakte in Kleef, het moderne Kleef, aan de Nederlandse grens en dat toen Nederlandstalig was. Het gezin was niet zolang daarvoor daar naartoe verhuisd. In 1470 is hij een periode werkend in Bamberg in Beieren; hij keerde rond 1480 terug naar Bocholt, waar hij de rest van zijn leven bleef. Hij werd in 1503 begraven in de Georgskirche in Bocholt.

De getoonde gravures(facsimile) zijn alle ontstaan in 1495. Van rechts naarlinks: het kaartenspelende paar, het bezoek bij de spinster, het op een bed zittende paar, de orgelspeler en zijn vrouw, de luitspeler en de harpiste, de boze vrouw, de jongleur en de vrouw, de jongeling met de valk en de edelvrouw, de kerkgangster, de ridder en zijn schone, het ongelijke paar.

De expositie duurt tot 12 juni 2022.